UZASADNIENIE
             Zarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych dla Parku jest wykonaniem upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 2  pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem dla parków narodowych, do czasu ustanowienia planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia                  w drodze zarządzenia zadania ochronne. 
             Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniu określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem ich lokalizacji i rozmiarem (metry, hektary, kilogramy itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane. 
Dla wybranych gatunków zwierząt określono sposoby ich ochrony w ramach prowadzenia zabiegów ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej.
Uzasadnienie szczegółowe.
I.  Sposoby ochrony czynnej na obszarach objętych ochroną czynną
A.	W ekosystemach leśnych.
1. Ochrona lasu przed czynnikami biotycznymi i abiotycznymi.
A. Monitorowanie stanu sanitarnego lasu - corocznie na powierzchni 1980 ha.
W celu zebrania prognostycznych materiałów na temat występowania groźnych dla lasu owadów prowadzone będą poszukiwania w ściółce (150 prób). Monitorowanie występowania brudnicy mniszki i nieparki prowadzone będzie z wykorzystaniem pułapek feromonowych (odpowiednio 54 sztuki i 6 sztuk). Celem monitorowania populacji kornika drukarza planuje się wystawienie pułapek feromonowych (40 sztuk) jak też pułapek klasycznych (około 40 sztuk). Jako pułapki klasyczne wykorzystane zostaną głównie osłabione świerki (np. wiatrowały, drzewa                  z obłamanym wierzchołkiem itp.). W Parku następuje stopniowe ograniczenie usuwania drzew liściastych z drzewostanów, ograniczone do sytuacji, w których występuje rzeczywiste (zgodnie ze stanem stwierdzonym na gruncie), zagrożenie dla trwałości drzewostanów.
Cięcia przygodne realizowane będą w ramach tzw. cięć sanitarnych: usuwanie niektórych drzew zasiedlonych przez kambiofagi stanowiące potencjalne zagrożenie dla drzewostanów oraz          z usuwania części ewentualnych wiatro- i śniegołomów przy szlakach komunikacyjnych lub ogrodzeniach.
B. Ograniczeniu powstawania uszkodzeń młodych drzew przez jeleniowate w uprawach            i młodnikach sztucznego pochodzenia.
Potrzeba utrzymania ciągłości lasu, a co za tym idzie – większej stabilności ekosystemów – wymaga wykonania zabiegów minimalizujących uszkodzenia młodych drzew przez jeleniowate            w uprawach, młodnikach i podszytach. Dlatego też na terenie Parku planuje się zabezpieczenia: chemiczne oraz mechaniczne. Łącznie przewiduje się zabezpieczenie chemiczne, poprzez smarowanie corocznie repelentami, na powierzchni 9,78 ha, a zabezpieczenie mechaniczne, poprzez zakładanie osłonek plastikowych, na powierzchni 0,58 ha. Niezbędna jest także naprawa istniejących ogrodzeń na długości 5500 mb.
2. Odnowienie i pielęgnowanie lasu.
W O.O. Trzyrzeczki planuje się kontynuować rozpoczętą w 2001 roku przebudowę drzewostanów z przewagą osiki. Zadanie to ma charakter przebudowy zalecanej (fakultatywnej)- dotyczy drzewostanów o niedostosowanym do siedliska składzie gatunkowym oraz narażonych na szkodliwe działanie czynników biotycznych i abiotycznych. Przebudową objęto żyzne siedliska grądowe (Tilio-carpinetum calamagrostiesum), gdzie występują drzewostany starszych klas wieku           z dominacją silnie,,zahubionych” gatunków lekkonasiennych takich jak: osika i brzoza. Gatunkiem współpanującym jest dąb IV klasy wieku. Przebudowy dokona się w części drzewostanu z panującą osiką i brzozą, natomiast fragmenty z panującym dębem pozostawiono bez ingerencji.
W związku z tym w latach 2009-2010 na przygotowanych gniazdach o łącznej powierzchni 2,20 ha planuje się wysadzenie sadzonek: Lp, Wz, Kl.
W celu utrzymania upraw na odpowiednim poziomie jakości niezbędne jest pielęgnowanie powierzchni gleby. Planuje się wykonać na powierzchni 3,20 ha, głównie poprzez wykaszanie chwastów kosą leśną.
Niezbędne zabiegi hodowlane, dotyczące pielęgnowania upraw, młodników i drągowin, wykonane będą w ramach: czyszczeń wczesnych na powierzchni 11,89 ha oraz w czyszczeniach późnych na powierzchni 11,14 ha. Potrzeba taka wynika z niedostatecznej jeszcze jakości upraw           i młodników, gdzie część planowanych prac wykonanych będzie na powierzchni nie objętych dotychczas zabiegiem pielęgnacyjnym.
Wszystkie pozycje trzebieżowe planowane do wykonania w latach 2009-2010 mają na celu polepszenie struktury oraz stanu sanitarnego drzewostanów. Głównie trzebieże będą prowadzone w drzewostanach iglastych na siedliskach Bś, BMśw od II do IV klasy wieku w monokulturach sosnowych I generacji. Mają one charakter trzebieży pilnych i trzebieży w przegęszczeniach. Zabieg ten dotyczy głównie przegęszczonych drągowin sosnowych, w których przyrostowi na wysokość nie towarzyszy wzmocnienie strzał koron i systemów korzeniowych, przez co narażone są one na czynniki abiotyczne (okiść, wiatrołomy) oraz czynniki biotyczne (szkodniki pierwotne i wtórne drzewostanów iglastych, patogeny grzybowe). 
Drzewostany zakwalifikowane do zabiegów o charakterze trzebieży, w przeważającej części zostały sztucznie założone na gruntach porolnych. Intensywność zabiegu będzie dostosowana do potrzeb wynikających z zasad ochrony przyrody, tak by do minimum ograniczyć uszkodzenia runa, drzew pozostających oraz umożliwić powstawanie naturalnych schronień i bazy pokarmowej dla zwierząt. Znaczna, w niektórych przypadkach, wielkość pozyskanej masy drewna wynika z dużej zasobności drzewostanu oraz usuwania drzew o dużej masie (osika, brzoza). Masy drewna przewidziane do pozyskania zostały ustalone w oparciu o wykonane szacunki brakarskie, metodami dostosowanymi do wieku drzewostanu oraz charakteru zabiegu.
W latach 2009-2010, przy okazji cięć stabilizujących drzewostan planuje się pozyskać ogółem 7316 m³ drewna, w tym 6022 m³ drewna iglastego i 1294 m³ liściastego. Zdecydowaną większość masy grubizny stanowić będzie sosna 5554 m³. 
Drewno zostanie pozyskane w ramach:
Lp.	Rodzaj cięć	Powierzchnia w ha	Masa drewna iglastego w m³	Masa drewna liściastego w m³	
1	Czyszczenia późne	9,80	3	85	
2	Trzebież wczesna	67,49	513	48	
3	Trzebież późna	244,89	3982	203	
4	Rębnia złożona II e	1,10	24	482	
5	Cięcia sanitarne w II, III, IV i klasach wieku	do 1980,00 co roku	1500	500	

O.O. Trzyrzeczki
Lp.	Rodzaj zadania,
rok	Lokalizacja,
powierzchnia w ha,
masa do pozyskania w m³	Opis drzewostanu z uwzględnieniem: składu gatunkowego, wieku, aktualnego procesu dynamiki roślinności, potencjalnego zbiorowiska roślinnego	Sposób i cel wykonania zadania	
1	Rębnia gniazdowa
2009	15b
0,50 ha
184 m³	5Os2Db1Js1św1Brzb, 66 lat, regeneracja faza późna, grąd wysoki żyzny (Tilio- Carpinetum)	Przebudowa zalecana (fakultatywna rozpoczęta w 2001 roku). Celem jest dostosowanie do siedliska składu gatunkowego 	
2	Rębnia gniazdowa
2010	15b
0,60 ha
201 m³	5Os2Db1Js1św1Brzb, 66 lat, regeneracja faza późna, grąd wysoki żyzny (Tilio- Carpinetum)	Przebudowa zalecana (fakultatywna rozpoczęta w 2001 roku). Celem jest dostosowanie składu gatunkowego do siedliska	
3	Trzebież późna
2009 	24c
1,00 ha
do 35 m³	3Gb3Św2Oś1Brz1Db, 64 lata, regeneracja faza późna, grąd wysoki ubogi (Tilio- Carpinetum)	W ramach przebudowy jw. Rozluźnienie przegęszczonego drzewostanu między gniazdami	
4	Trzebież późna
2010	24c
1,00 ha 
do 35 m³	3Gb3Św2Oś1Brz1Db, 64 lata, regeneracja faza późna, grąd wysoki ubogi (Tilio- Carpinetum)	W ramach przebudowy jw. Rozluźnienie przegęszczonego drzewostanu między gniazdami	

O.O. Tajno
Lp.	Rodzaj zadania,
rok	Lokalizacja,
powierzchnia w ha,
masa do pozyskania w m³	Opis drzewostanu z uwzględnieniem: składu gatunkowego, wieku, aktualnego procesu dynamiki roślinności, potencjalnego zbiorowiska roślinnego	Sposób i cel wykonania zadania	
1	Czyszczenia późne
2009	47h
3,70 ha
30 m³	Brzb, Db, pjd. Św, podr. Św; 23 lata; regeneracja faza wczesna; lasy mieszane świeże (Potencjalnie subborealny bór mieszany Serratulo-Pinetum).	Usunięcie panującej brzozy celem odsłonięcia i promowania podrostu świerkowego oraz dębu	
2	Czyszczenia późne
2010	38g
5,73 ha
55 m³	4Db3św2Brzb1Ol (przestoje Brz 69 lat), 23 lata, regeneracja faza wczesna, lasy mieszane świeże (Potencjalnie subborealny bór mieszany Serratulo-Pinetum).	Usunięcie przestojów brzozowych, które tworzą aktualnie górne piętro - promowanie dębu i świerka	
3	Trzebież późna
2010	48d
3,80 ha
do 133 m³	Brzb, Św, Św (Db), 49 lat i Św 36 lat, regeneracja faza wczesna, lasy mieszane świeże (Potencjalnie subborealny bór mieszany Serratulo-Pinetum)	Trzebież górna- polegająca na usunięciu górnego piętra brzozy i odsłonięciu świerka i dębu	
4	Trzebież późna
2010	63h
1,12 ha
do 40 m³	So,Św; 73 lata; regeneracja faza późna, bór swieży (Peucedano-Pinetum	Trzebież w przegęszczeniach- usuwanie sosny. Celem jest polepszenie struktury drzewostanu oraz stanu sanitarnego	

O.O. Osowiec
Lp.	Rodzaj zadania,
rok	Lokalizacja,
powierzchnia w ha,
masa do pozyskania w m³	Opis drzewostanu z uwzględnieniem: składu gatunkowego, wieku, aktualnego procesu dynamiki roślinności, potencjalnego zbiorowiska roślinnego	Cel wykonania zadania	
1	Czyszczenia późne
2009	307h
0,37 ha
3 m³	So, 27 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe 	Ustalenie składu gatunkowego i regulacja zwarcia	
2	Trzebież wczesna 2009	319g
2,08 ha
38 m³	So, 31 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe 	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
3	Trzebież wczesna 2009	330i
0,94 ha
10 m³	So, 40 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
4	Trzebież wczesna 2009	332c
6,07 ha
61 m³	So, 40 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
5	Trzebież wczesna 2009	334h
0,65 ha
6 m³	So, 40 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
6	Trzebież wczesna 2009	336a
0,94 ha 
5 m³	So,33 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
7	Trzebież wczesna 2009	336d
2,33 ha
23 m³	So,40 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
8	Trzebież wczesna 2009	344f
0,76 ha
9 m³	 So,40 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
9	Trzebież wczesna 2009	347a
1,78 ha
25 m³	So,40 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
10	Trzebież wczesna 2009	352d
0,66 ha
6 m³	So,40 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
11	Trzebież późna 2009	299c
1,08 ha
21 m³	So,49 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
12	Trzebież późna 2009	299f
0,74 ha
16 m³	So,45 lat, regeneracja faza wczesna, bory mieszane świeże 	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
13	Trzebież późna 2009	302d
1,81 ha
38 m³	7So3Ol,46 lat, regeneracja faza wczesna, bory mieszane świeże	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
14	Trzebież późna 2009	302m
0,68 ha
11 m³	So,41 lat, regeneracja faza wczesna, bory mieszane świeże	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
15	Trzebież późna 2009	307d
8,46 ha
154 m³	So,43 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
16	Trzebież późna 2009	307g
1,35 ha
9 m³	So,43 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
17	Trzebież późna 2009	308c
2,43 ha
44 m³	So,58 lat, regeneracja faza wczesna, bory mieszane świeże	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
18	Trzebież późna 2009	311a
2,16 ha
16 m³
	So,56 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
19	Trzebież późna 2009	313f
2,07 ha
14 m³	So,42 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
20	Trzebież późna 2009	314b
2,14 ha
25 m³	So,43 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
21	Trzebież późna 2009	314d
2,25 ha
13 m³	So,41 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
22	Trzebież późna 2009	317f
0,77 ha
8 m³	So,42 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
23	Trzebież późna 2009	318a
7,03 ha
112 m³	So,55 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
24	Trzebież późna 2009	322a
4,14 ha
85 m³	So,58 lat, regeneracja faza wczesna, bory mieszane świeże	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
25	Trzebież późna 2009	332d
3,48 ha
73 m³	So,58 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
26	Trzebież późna 2009	335a
12,34 ha
143 m³	So,49 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
27	Trzebież późna 2009	349a
6,15 ha
116 m³	So,58 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
28	Trzebież późna 2009	349b
15,74 ha
227 m³	So,47 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
29	Trzebież późna 2009	350c
9,40 ha
142 m³	So,58 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
30	Trzebież późna 2009	330f
6,86 ha
101 m³	So,73 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
31	Trzebież późna 2009	333d
3,05 ha
58 m³	So,73 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
32	Trzebież późna 2009	334b
1,95 ha
39 m³	So,73 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
33	Trzebież późna 2009	334f
0,91 ha
15 m³	So,73 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
34	Trzebież późna 2009	334g
1,17
22	So,68 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
35	Trzebież późna 2009	354a
0,33 ha
4 m³	6So4Ol,69 lat, regeneracja faza wczesna, bory iglaste podmokłe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
36	Trzebież wczesna 2010	317i
1,22 ha
6 m³	So,39 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
37	Trzebież wczesna 2010	318l
0,61 ha
3 m³	So,39 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
38	Trzebież wczesna 2010	323g
3,99 ha
18 m³	So,38 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
39	Trzebież wczesna 2010	329h
8,96 ha
50 m³	So,36 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
40	Trzebież wczesna 2010	335b
1,46 ha
13 m³	So,39 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
41	Trzebież wczesna 2010	335c
1,83 ha
16 m³	So,39 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
42	Trzebież wczesna 2010	336c
1,84 ha
10 m³	So,37 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
43	Trzebież wczesna 2010	341c
4,43 ha
17 m³	So,36 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
44	Trzebież wczesna 2010	341f
1,13 ha
8 m³	So,37 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
45	Trzebież wczesna 2010	344a
2,92 ha
17 m³	So,37 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
46	Trzebież wczesna 2010	346a
2,91 ha
26 m³	So,37 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
47	Trzebież wczesna 2010	347b
4,21 ha
52 m³	So,38 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
48	Trzebież wczesna 2010	351f
1,52 ha
8 m³	7So2Brzb1Św,33lat, regeneracja faza wczesna, bory czernicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
49	Trzebież późna 2010	302a
9,87 ha
160 m³	6So2Brzb1Św1Ol,49 lat, regeneracja faza wczesna, bory mieszane świeże 	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
50	Trzebież późna 2010	308g
3,22 ha
64 m³	7So2Md1Brzb,47 lat, regeneracja faza wczesna, bory mieszane świeże	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
51	Trzebież późna 2010	311b
19,43 ha
310 m³	So, 55 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
52	Trzebież późna 2010	311c
2,68 ha
27 m³	So, 51 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
53	Trzebież późna 2010	322c
2,78 ha
31 m³	So, 50 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
54	Trzebież późna 2010	323b
2,24 ha
20 m³	7So3Brzb, 47 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
55	Trzebież późna 2010	328d
0,65 ha
8 m³	So, 44 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
56	Trzebież późna 2010	333g
3,11 ha
49 m³	So, 50 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
57	Trzebież późna 2010	334d
9,56 ha
147 m³	So, 49 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
58	Trzebież późna 2010	339i
3,22 ha
78 m³	So, 58 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
59	Trzebież późna 2010	342b
11,18 ha
149 m³	So, 48 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
60	Trzebież późna 2010	345d
1,93 ha
37 m³	So, 58 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
61	Trzebież późna 2010	345h
2,54 ha
10 m³	So, 43 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
62	Trzebież późna 2010	346f
0,89 ha
20 m³	So, 58 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
63	Trzebież późna 2010	350a
15,77 ha
185 m³	So, 48 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
64	Trzebież późna 2010	329d
1,35 ha
15 m³	So, 73 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
65	Trzebież późna 2010	331a
10,43 ha
210 m³	So,73 lat, regeneracja faza późna, bory mieszane świeże	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	

 O.O. Werykle
Lp.	Rodzaj zadania,
rok	Lokalizacja,
powierzchnia w ha,
masa do pozyskania w m³	Opis drzewostanu z uwzględnieniem: składu gatunkowego, wieku, aktualnego procesu dynamiki roślinności, potencjalnego zbiorowiska roślinnego	Cel wykonania zadania	
1	Trzebież wczesna 2009	398n
0,56 ha
9 m³	So, 38 lat, regeneracja faza wczesna, bory czernicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
2	Trzebież wczesna 2009	407b
7,36 ha
68 m³	5Brzb4So1Św, 28 lat, regeneracja faza wczesna, bory czernicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
3	Trzebież wczesna 2009	407f
0,64 ha
14 m³	7Św3Brzb, 38 lat, regeneracja faza wczesna, bory iglaste wilgotne	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
4	Trzebież późna 2009	398b
2,97 ha
61 m³	So, 53 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
5	Trzebież wczesna 2010	399c
5,69 ha
43 m³	4So2Św2Brzb2Db,26 lat, regeneracja faza wczesna, bory mieszane świeże	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
6	Trzebież późna 2010	364b
19,58 ha
479 m³	So, 56 lat, regeneracja faza późna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	
7	Trzebież późna 2010	370b
16,08 ha
376 m³	So, 56 lat, regeneracja faza wczesna, bory brusznicowe	Uzyskanie rozluźnienia w przegęszczeniach	

Ograniczanie obcych gatunków roślin.
Dotyczy poz.11-17:
Na terenie Parku klon jesionolistny Acer negundo zajmuje stanowiska ruderalne                       i synantropijne. We wskazanym obszarze występuje na siedlisku boru świeżego zajętego przez zbiorowisko zastępcze zespołu Peucedano-Pinetum, tworząc skupienia zlokalizowane wokół zabudowań wsi Sośnia oraz wzdłuż dróg. Jest to gatunek o małych wymaganiach siedliskowych, bardzo konkurencyjny w stosunku do innych gatunków roślin w runie leśnym oraz powodujący ich wypieranie. Rozprzestrzenianie się klonu jesionolistnego stanowi znaczne zagrożenie dla rodzimych gatunków roślin. 
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie inwazyjnego gatunku obcego. Działania te stanowią kontynuację prac realizowanych w latach  2006-2008 w ramach przedsięwzięcia „Ochrona cennych zbiorowisk roślinnych w Biebrzańskim Parku Narodowym”, finansowanego przez NFOŚiGW. 
Występowanie czeremchy amerykańskiej Padus serotina na terenie Parku jest efektem nasadzeń prowadzonych w wielu miejscach w borach sosnowych, jeszcze przed utworzeniem parku narodowego. We wskazanym obszarze czeremcha występuje na siedlisku boru świeżego zajętego przez zbiorowisko zastępcze zespołu Peucedano-Pinetum, gdzie tworzy wiele zwartych                i dużych powierzchniowo skupień. Jest to bardzo ekspansywny gatunek – gęste zarośla czeremchy hamują wzrost siewek drzew leśnych, utrudniają naturalne odnowienie lasu i eliminują rodzime rośliny.
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie inwazyjnego gatunku obcego. Działania te stanowią kontynuację prac realizowanych w latach   2006-2008 w ramach przedsięwzięcia „Ochrona cennych zbiorowisk roślinnych w Biebrzańskim Parku Narodowym”, finansowanego przez NFOŚiGW. 
Słonecznik bulwiasty (topinambur) Helianthus tuberosus występuje w rozproszeniu na terenie całego Parku w miejscach, gdzie był uprawiany przez myśliwych, jeszcze przed powstaniem parku narodowego. Jest gatunkiem bardzo konkurencyjnym, powodującym wypieranie rodzimych gatunków roślin. We wskazanym obszarze topinambur zajmuje dwa stanowiska. 
W Basenie Górnym Biebrzy występuje na siedlisku lasu świeżego, zajętego przez zbiorowisko o charakterze grądowym, gdzie tworzy duże powierzchniowo stanowisko. Działania planowane na tym obszarze stanowią kontynuację prac realizowanych w latach 2006-2008                   w ramach przedsięwzięcia „Ochrona cennych zbiorowisk roślinnych w Biebrzańskim Parku Narodowym”, finansowanego przez NFOŚiGW.
W Basenie Dolnym Biebrzy występuje na siedlisku lasu świeżego, zajętego przez zbiorowisko porębowe o charakterze grądowym, gdzie tworzy niewielki powierzchniowo płat zlokalizowany na granicy obszaru objętego ochroną ścisłą. Pojawienie się topinamburu na tym stanowisku nastąpiło po wykonaniu zabiegów usunięcia śnieguliczki białej, realizowanych                     w ramach w/w przedsięwzięcia. 
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie inwazyjnego gatunku obcego. 
Łubin trwały Lupinus polyphyllus tworzy rozproszone stanowiska na terenie całego Parku.                 We wskazanym obszarze tworzy skupienia wzdłuż dróg, gdzie zajmuje głównie siedliska boru mieszanego świeżego i lasu mieszanego świeżego. Łubin jest gatunkiem, który charakteryzuje się dużą tendencją inwazji - z racji liczby swoich stanowisk i zdolności ekspansji. Zwłaszcza na stanowiskach zlokalizowanych wzdłuż dróg wykazuje silne zdolności rozprzestrzeniania się, wkraczając również do przydrożnych fragmentów zbiorowisk leśnych. W miejscach swego występowania łubin powoduje wyraźną zmianę gatunków runa, eliminując gatunki typowe dla zbiorowisk leśnych.
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie inwazyjnego gatunku obcego. Działania te stanowią kontynuację prac realizowanych w latach  2006-2008 w ramach przedsięwzięcia „Ochrona cennych zbiorowisk roślinnych w Biebrzańskim Parku Narodowym”, finansowanego przez NFOŚiGW. 
Śnieguliczka biała Symphoricarpos albus największe skupiska tworzy w Basenie Dolnym Biebrzy, najczęściej zajmuje stanowiska ruderalne. We wskazanym obszarze występuje na siedlisku lasu świeżego, zajętego przez zbiorowisko porębowe o charakterze grądowym. Śnieguliczka tworzy tu niewielki powierzchniowo płat, zlokalizowany na granicy obszaru objętego ochroną ścisłą oraz prywatnej działki (skąd prawdopodobnie gatunek został zawleczony). Gatunek jest ekspansywny – dzięki rozłogom może tworzyć rozległe zarośla, stwarzając tym samym konkurencję i wypierając rodzime gatunki roślin.
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie inwazyjnego gatunku obcego. Działania te stanowią kontynuację prac realizowanych w latach  2006-2008 w ramach przedsięwzięcia „Ochrona cennych zbiorowisk roślinnych w Biebrzańskim Parku Narodowym”, finansowanego przez NFOŚiGW. 
Robinia akacjowa Robinia pseudoacacia tworzy dość liczne rozproszone stanowiska na terenie całego Parku w miejscach, gdzie gatunek był wprowadzany jako domieszka do drzewostanów, jeszcze przed powstaniem parku narodowego. Wskazany obszar położony jest na terenie dawnego carskiego systemu fortyfikacji – prawdopodobnie z tego okresu pochodzą nasadzenia gatunku. 	Robinia występuje tu na siedlisku boru mieszanego świeżego, zajętego przez zbiorowisko boru sosnowego Peucedano-Pinetum typicum. Gatunek odznacza się dużą tendencją inwazji, mocno konkuruje z innymi gatunkami roślin leśnych, powodując ich wypieranie. 
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie inwazyjnego gatunku obcego.
Karagana syberyjska Caragana arborescens tworzy nieliczne stanowiska głównie w Basenie Dolnym Biebrzy, gdzie występowanie gatunku jest pozostałością po nasadzeniach z czasów carskich. We wskazanym obszarze występuje na siedlisku boru mieszanego świeżego, zajętego przez zbiorowisko boru sosnowego Peucedano-Pinetum typicum. Karagana jest gatunkiem obcym dla flory Polski i konkuruje z rodzimymi gatunkami roślin leśnych.
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie gatunku obcego.
Renaturyzacja mszaru.
Dotyczy poz.18:
Pałczyński (1978) wskazywał na występowanie mszaru wysokotorfowiskowego Sphagnetum magellanici na tym obszarze. W latach 70. XX wieku miał miejsce pożar w tej części doliny. Obecnie rozwija się tam zbiorowisko Eriophorum vaginatum-Sphagnum fallax, o bezkępowej strukturze,              z dominacją wełnianki pochwowatej Eriophorum vaginatum, z udziałem żurawiny błotnej Oxyccocus palustre, pojedynczymi sosnami i liczną brzozą omszoną, osiągającymi ok. 5m wysokości, pokrojem nie przypominającymi karłowatych drzew, charakterystycznych dla torfowisk wysokich. Roślinność nie pokrywa całej powierzchni torfowiska. Warstwa mszysta jest słabo wykształcona, nie zajmuje więcej niż 10% powierzchni. Tworzy ją niekępowy gatunek torfowca Sphagnum fallax i Aulacomnium palustre, brak natomiast kępowych gatunków torfowców charakterystycznych dla Sphagnetalia magellanici tj. Sphagnum magellanicum, S. rubellum, S. fuscum. Jest to siedlisko priorytetowe z Załącznika II DS, które obecnie znajduje się w fazie regeneracji po pożarze. Planuje się wycięcie brzóz, a tym samym zmniejszenie ewapotranspiracji w celu poprawy stanu uwodnienia siedliska.

I.  Sposoby ochrony czynnej na obszarach objętych ochroną czynną
A.	W nieleśnych ekosystemach lądowych 
Utrzymanie cennych siedlisk.
Dotyczy poz.1
Na łąkach trzęślicowych Molinietum caeruleae, będących siedliskami przyrodniczymi                  z Zał. I Dyrektywy Siedliskowej (kod 6410) zlokalizowanych w niżej wymienionych obrębach geodezyjnych na wskazanych działkach: Wólka Piaseczna-łąki różnych wsi:. 153, 453, 444, 427, Kapice: 236, 243, 260, 308, 315, 316, 323, 618, 619, 624, 625, 630, 631, 637, 636/2, 648, 663, 666, 695, 698, 699, 703, 704, 706, 708, 712, 717, 721, 722, 728, 731, 733; Ciszewo: 330/2, 330/3, 329/3; Jasionowo k/Dębowa: 50/14; Kopytkowo: 139; Jagłowo: 319, 320, 321, 322; Polkowo: 73/4         w 2008 roku Park rozpoczął realizację pakietu łąki jednokośne koszone po 15 sierpnia (P01a02)          w ramach programu rolnośrodowiskowego. Obecnie stan zachowania większości tych łąk jest niewłaściwy - niezadowalający (U1). Jedynie stan pojedynczych płatów można ocenić jako właściwy (FV). Przez kolejne 4 lata Park jest zobowiązany kosić wskazane łąki po 15 sierpnia a skoszoną roślinność usuwać z łąk. Łąki trzęślicowe powinny być koszone późnym latem bądź jesienią,             aby zapewnić możliwość wydania nasion przez późno kwitnące gatunki m.in. charakterystyczne dla tych łąk tj. czarcikęs łąkowy, przytulia północna, czy goryczka wąskolistna; ponadto dla ochrony modraszka alkon Maculinea alcon (gat. narażony w Polsce na wyginięcie), który składa jaja                     w kwiatach goryczki. W przeszłości łąki trzęślicowe były wykaszane jesienią, a nawet zimą w celu pozyskania ściółki, sporadycznie siana, corocznie bądź raz na kilka lat w przypadku niesprzyjających warunków pogodowych.  
Również w 2008 r. Park rozpoczął realizację pakietu łąki jednokośne koszone po                  15 sierpnia (P01a02) w ramach programu rolnośrodowiskowego na łąkach zmiennowilgotnych, które przed rozpoczęciem działań reprezentowały zbiorowiska kadłubowe z rzędu Molinietalia, zlokalizowanych na wymienionych działkach w obrębach: Wólka Piaseczna-łąki różnych wsi na dz. 217, 231, 509, 554, 580, 559, 561, 565, 567, 569, 577, 453, 444, 427, Kapice na dz. 711, 712, 731, 733, 670, 674, 675; Ciszewo na dz. 305, 334; Mogilnica na dz. 159/6, 136, 158/3. Z archiwalnych map roślinności wynika, że w przeszłości na większości ze wskazanych działek występowały łąki trzęślicowe. W przeszłości były on koszone ręcznie jesienią bądź nawet zimą na ściółkę, rzadziej na siano. Przed przystąpieniem do programów rolnośrodowiskowych „potraw” z tych łąk był sprzedawany przez Park indywidualnym rolnikom. Zbyt intensywne użytkowanie rolnicze                   w ostatnich kilku czy kilkunastu latach tj. bardzo niskie koszenie maszynowe, gdy tylko warunki pogodowe umożliwiają wejście ciągników (czasami nawet w czerwcu), niejednokrotnie zbieranie dwóch pokosów w ciągu roku doprowadziło do zubożenia gatunkowego tych zbiorowisk, wypadnięcia gatunków charakterystycznych. Obecnie z gatunków charakterystycznych dla łąk trzęślicowych sporadycznie i pojedynczo spotyka goryczkę wąskolistną i czarcikęsika Kluka. Planuje się kontynuację zobowiązania rolnośrodowiskowego zgodnie z wymogami tego pakietu           aż do 2012 roku. Spodziewamy się, że takie użytkowanie przyczyni się do poprawy stanu tych siedlisk, umożliwiając tym samym rozwój gatunków charakterystycznych dla łąk trzęślicowych.      
		Na działkach 1193, 1194, 1195, 1196, 1183/1 w obrębie Nowa Wieś-Bagno Ławki, Park przystąpił w 2008 r. do realizacji pakietu łąki jednokośne koszone ręcznie po 1 lipca w ramach programów rolnośrodowiskowych. W ramach tego zobowiązania planuje kontynuować ręczne wykaszanie występujących tam zbiorowisk turzycowo-mszystych z klasy Scheuchzerio-Caricetea, zbiór siana w stogi i ich wywożenie zimą przez kolejne lata do 2012 roku. Ten sposób użytkowania był realizowany na tym obszarze do końca lat 70. a niska roślinność zbiorowisk związku Caricion lasiocarpae stwarzała dogodne miejsca lęgowe licznym populacjom ptaków siewkowych i batalionów. Po zaprzestaniu wykaszania nastąpiła zmiana struktury zbiorowisk roślinnych, m.in. zdecydowany wzrost udziału kępowych turzyc: turzycy sztywnej Carex elata i tunikowej C. appropinquata, wzrost udziału nekromasy w pokryciu, zdecydowany spadek liczebności lęgowych ptaków siewkowych, wycofanie się batalionów. Obserwowane zmiany były niekorzystne dla różnorodności biologicznej tego obszaru, dlatego też w latach 1999-2004 w celu poprawy stanu siedlisk wymienionych ptaków realizowano ręczne wykaszanie z usuwaniem skoszonej biomasy i monitoringiem efektów ekologicznych na powierzchni 46 ha tych łąk w ramach projektu „Batalionowa Łąka – ochrona bioróżnorodności otwartych terenów bagiennych na obszarze BPN” realizowanego przez Towarzystwo Biebrzańskie i WWF Polska we współpracy z Parkiem. Po zakończeniu ww. projektu Park kontynuuje rozpoczęte w 1999 r. działania ochronne na gruntach Skarbu Państwa na powierzchni 21ha, od 2008r. w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego. 
Na pozostałych działkach wymienionych w pozycji 1 tab. 2 z Zał. 2 w latach 2009-2010 Park planuje realizować wykaszanie mechaniczne po 1 lipca z usuwaniem skoszonej biomasy,                 w tym na powierzchni 129 ha w ramach pakietu łąki jednokośne koszone mechanicznie po 1 lipca (P01a02) z Krajowego Programu Rolnośrodowiskowego, do którego przystąpił w 2008r. Działania te będą realizowane w celu utrzymania otwartych ekosystemów nieleśnych, poprawy stanu występujących tam siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków ptaków siewkowych. Do lat 80. XX wieku łąki w dolinie Biebrzy były wykaszane ręcznie. W latach 80. zaczęto wykaszać i wywozić siano z łąk ciągnikami, tam gdzie warunki wilgotnościowe siedlisk umożliwiały wejście ciągników. Przedmiotowe łąki w ostatnich latach były udostępniane przez Park w użytkowanie indywidualnym rolnikom w ramach sprzedaży „potrawu”, którzy niejednokrotnie użytkowali je w sposób nie do końca sprzyjający przyrodzie (kosili zbyt nisko, zbyt wcześnie, czasami dwukrotnie – przy sprzyjających warunkach pogodowych). Pakiet łąki jednokośne koszone mechanicznie po 1 lipca (P01a02) będzie realizowany na łąkach ze zbiorowiskiem turzycy pospolitej i mietlicy psiej Carici-Agrostietum caninae, na turzycowiskach związku Magnocaricion, w tym z szuwarem turzycy zaostrzonej Caricetum gracilis i turzycy sztywnej Caricetum elatae. 

Dotyczy poz. 2 
Niemal połowę (4500ha) ujętych w tej pozycji siedlisk planuje się wydzierżawić rolnikom bądź innym podmiotom pod warunkiem ich użytkowania zgodnego z wymogami siedlisk bądź gatunków tam występujących. W przeszłości tj. jeszcze w latach 70. XX w. torfowiska te, wykaszano ręcznie na siano bądź ściółkę. Sianokosy rozpoczynano w ostatnim tygodniu czerwca            i kontynuowano nawet do końca lipca. Skoszone siano najczęściej składano w stogi, które wywożono z łąk zimą, po zamarzniętym gruncie. W związku z tym, że obecnie w zasadzie brak jest chętnych do koszenia ręcznego w ramach dzierżaw będzie możliwe wykaszanie sprzętem mechanicznym w sposób nie niszczący pokrywy glebowej i roślinnej. 
Zaplanowane w tej pozycji działania mają na celu m.in. poprawę stanu torfowisk alkalicznych – siedliska z załącznika I DS. (kod 7230) na powierzchni ok. 1000 ha, występujących we wschodniej części Bagna Ławki i na wschód od Carskiej Drogi. Zasięg tego siedliska pokrywa się z występowaniem wodniczki, gatunku globalnie zagrożonego. W celu umożliwienia wyprowadzenia powtórzonych lęgów wodniczki wykaszanie tych siedlisk będzie możliwe po              15 sierpnia. 
Na wskazanym obszarze siedlisko 7230 występuje w różnym stanie zachowania. Jedynie na kilku działkach stan zachowania siedliska jest właściwy (FV). Na wschód od Carskiej stan większości siedlisk można ocenić jako niewłaściwy - niezadowalający U1, bowiem mimo znacznego udziału turzycy sztywnej Carex elata, zarastania brzozą omszoną i wierzbą szarą, w warstwie mszystej nadal spotyka się mchy brunatne z rodzaju Drepanocladus, Campylium stellatum, Fissidens adianthoides, Scorpidium scorpioides, Tomentypnum nitens, Helodium blandowii i Calliergonella cuspidata.                 Z roślin zielnych wskaźnikowych dla torfowisk alkalicznych – Dactylorhiza incarnata, Parnasia palustris, Pedicularis palustris, P. sceptrum-carolinum (w ostatnich latach – jedynie rozety liści, nie wytwarzające pędów generatywnych). W latach 2001-2003 w ramach projektu finansowanego przez EkoFundusz wycięto podrosty drzew i krzewy, a następnie wykoszono bez usuwania biomasy,              na części obszaru wykaszanie powtórzono. Obecnie zachodzi pilna potrzeba ponownego usunięcia brzóz i krzewów a następnie wykaszania z usuwaniem skoszonej biomasy. Stan siedliska na zachód od Carskiej Drogi najczęściej jest niewłaściwy – zły U2. Brak użytkowania przez niemal 30 lat, zarastanie trzciną, brzozą i krzewami, działania ochronne realizowane przez Park ciężkimi ciągnikami w latach 2001-2004 i ponownie zimą 2007/2008 niszczącymi pokrywę roślinną                   w koleinach doprowadziły do niekorzystnych zmian w strukturze i składzie gatunkowym roślinności. Zniszczona warstwa mszysta będzie regenerować się przez kilka lat (obserwacje własne). Oczekujemy, że koszenie po 15 sierpnia, sprzętem nie niszczącym pokrywy roślinnej,             z usunięciem skoszonej biomasy przyczyni się do poprawy stanu tych siedlisk i warunków bytowania gatunków roślin oraz zwierząt, zwłaszcza awifauny. 
Działania zaplanowane na pozostałym obszarze mają na celu poprawę stanu innych siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków, zwłaszcza ptaków siewkowych.         
Odkrzaczanie i koszenie ma m.in. na celu ochronę siedlisk lęgowych wodniczki, cietrzewia, ptaków siewkowych oraz żerowisk orlika krzykliwego i grubodziobego.
Dotyczy poz. 3
Wypas, prowadzony w sposób tradycyjny (wypas wolny) ma na celu ochronę siedlisk lęgowych ptaków siewkowych.
Poprawa stosunków wodnych.
Dotyczy poz. 4.1 i 4.2
Zadanie służy realizacji celów ochrony obszarów Natura 2000, tj. obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Ostoja Biebrzańska" (PLC 200006) oraz specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 "Dolina Biebrzy" (PLH 200008). Teren stanowi obszar regularnego występowania w okresie lęgowym szeregu ptaków należących do gatunków rzadkich i zagrożonych wyginięciem w Polsce lub Europie, w tym ponad 20 gatunków wskazanych w załączniku                      I Dyrektywy Ptasiej, dla ochrony których powołano przedmiotowy obszar Natura 2000. Na obszarze objętym opracowaniem występuje przynajmniej pięć typów siedlisk przyrodniczych chronionych Dyrektywą Siedliskową UE (wymienionych w załączniku I tejże dyrektywy):
Budowa progów regulacyjnych oraz jazu rozdzielczego na Kanale Woźnawiejskim, będzie znacząco, pozytywnie oddziaływać na środowisko przyrodnicze. Podejmowane działania stwarzają warunki do odtworzenia pierwotnych stosunków wodnych na rozległych obszarach objętych dotąd znaczącymi, pogłębiającymi się negatywnymi efektami realizacji melioracji odwadniających. Przewidywane zmiany stosunków wodnych stworzą warunki dla: (i) zahamowania procesu postępującej degradacji torfowisk, w szczególności mineralizacji gleb hydrogenicznych,                     (ii) zahamowania spadku lub odbudowy populacji zagrożonych gatunków ptaków, (iii) zwolnienia tempa sukcesji roślin drzewiastych na obszary otwarte, (iv) odtworzenia tradycyjnej, ekstensywnej gospodarki rolnej na terenach wykorzystywanych jako użytki zielone. Budowa progów regulacyjnych oraz jazu rozdzielczego na Kanale Woźnawiejskim, będzie znacząco, pozytywnie oddziaływać na środowisko przyrodnicze. 
Planowane przedsięwzięcia posiadają dokumentację techniczno- budowlaną i pozytywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Białymstoku w zakresie oddziaływania na środowisko (opinia uzyskana przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r.                o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Zakres zadania ujęty jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Goniądz jako zadanie celu publicznego.
Zadanie ochronne realizuje zalecane kierunki działań wymienione w dokumencie „Polityka Ekologiczna Państwa na lata 2007- 2010 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2011- 2014”      (Ministerstwo Środowiska, Warszawa 2006), jako: „ Renaturalizacja i poprawa stanu zachowania najcenniejszych, zniszczonych ekosystemów, zwłaszcza dolin rzecznych i siedlisk, w tym szczególnie obszarów wodno-błotnych i leśnych, rozwój systemów naturalnej retencji wód”.
Tym samym, inwestycja znacząco przyczyni się do osiągania celów ochrony obszarowej na terenach Parku i jednocześnie terenach chronionych w ramach sieci Natura 2000.
Przedsięwzięcie stwarza warunki dla realizacji dalszych, zaplanowanych projektów renaturyzacji stosunków wodnych na terenach przyległych, pozwalając na osiągnięcie pozytywnych efektów środowiskowych na rozległych obszarach Basenu Środkowego Doliny Biebrzy.
W oparciu o prognozowane oddziaływania, można stwierdzić, że planowane zadanie będzie znacząco, pozytywnie oddziaływać na integralność obszarów Natura 2000 (obszar specjalnej ochrony ptaków i specjalny obszar ochrony siedlisk) rozumianą jako:
•	zachowanie korzystnego statusu ochronnego gatunków i siedlisk, dla ochrony których powołano obszar,
•	utrzymanie podstawowych struktur,
•	utrzymanie kluczowych procesów i funkcji.
Remont drogi jest jednym z elementów działań ochronnych wskazanych powyżej. Droga ta umożliwi transport materiałów niezbędnych do wykonania prac przy budowie progów i jazu. Zapewni to zmniejszenie uszkodzeń środowiska przyrodniczego Parku. W ramach wykonywania prac konieczne będzie usunięcie 417 szt. drzew oraz 2, 36 ha zakrzaczeń. Pozyskane drewno zostanie zagospodarowane zgodnie ze wskazówkami Dyrektora Parku. 
Redukcja liczebności dzika.
Dotyczy poz.5
Planowane działanie uwarunkowane jest wzrastającą presją tego gatunku na będące                  w granicach Parku tereny użytkowane rolniczo. Powierzchnia zredukowana szkód w latach               2003 – 2007 wahała się w zakresie od 30,27 ha (w roku 2003) do 45,74 ha w roku 2007. W roku 2008 szkody powodowane w uprawach rolnych obejmą już ok. 95 ha powierzchni zredukowanej (ok. 400 ha powierzchni upraw). Działanie ma przede wszystkim wymiar społeczny i planowany w celu uniknięcia konfliktów z użytkownikami gruntów. Rozmiar działania – zaplanowanego na        50 sztuk - w populacji szacowanej na ok. 480 sztuk, nie będzie zagrażał trwałości populacji.
Ograniczenie obcych gatunków roślin.
Dotyczy poz. 6:
We wskazanym obszarze słonecznik bulwiasty Helianthus tuberosus tworzy niewielki powierzchniowo płat, zlokalizowany na wzniesieniu mineralnym o charakterze wydmy. Jest gatunkiem bardzo konkurencyjnym, powodującym wypieranie rodzimych gatunków roślin. 
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie inwazyjnego gatunku obcego. Działania te stanowią kontynuację prac realizowanych w latach  2006-2008 w ramach przedsięwzięcia „Ochrona cennych zbiorowisk roślinnych w Biebrzańskim Parku Narodowym”, finansowanego przez NFOŚiGW. 
Dotyczy poz. 7:
Dereń rozłogowy Cornus sericea zajmuje bardzo liczne stanowiska na terenie Parku, koncentrując się zwłaszcza na terenach zalewowych Biebrzy. We wskazanym obszarze tworzy dość duże powierzchniowo stanowisko, zlokalizowane w strefie zalewowej Basenu Dolnego Biebrzy –      w rejonie uroczyska Marachy. Ten gatunek derenia wytwarza charakterystyczne „rozłogi”, czyli pokładające się na ziemi i łatwo ukorzeniające się gałęzie, co sprawia że jest gatunkiem bardzo inwazyjnym. Intensywny rozwój derenia powoduje wypieranie rodzimych gatunków wierzb                  z naturalnych siedlisk ich występowania.
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie inwazyjnego gatunku obcego. Działania te stanowią kontynuację prac realizowanych w latach  2006-2008 w ramach przedsięwzięcia „Ochrona cennych zbiorowisk roślinnych 
w Biebrzańskim Parku Narodowym”, finansowanego przez NFOŚiGW. 

II. Sposoby ochrony czynnej na obszarach objętych ochroną krajobrazową 
A. W ekosystemach nieleśnych
Ograniczenie obcych gatunków roślin.

Dotyczy poz. 1:
We wskazanym obszarze śnieguliczka biała Symphoricarpos albus tworzy dwa zwarte, niewielkie powierzchniowo płaty: jeden zlokalizowany na poboczu grobli ze wsi Sośnia do uroczyska Marachy, drugi – położony na prywatnej działce w rejonie uroczyska Kopciowe. Gatunek jest ekspansywny – dzięki rozłogom może tworzyć rozległe zarośla, stwarzając tym samym konkurencję i wypierając rodzime gatunki roślin.
Celem planowanych działań jest ochrona rodzimych gatunków flory poprzez usunięcie inwazyjnego gatunku obcego. Działania te stanowią kontynuację prac realizowanych w latach 2006-2008 w ramach przedsięwzięcia „Ochrona cennych zbiorowisk roślinnych w Biebrzańskim Parku Narodowym”, finansowanego przez NFOŚiGW. 
Ochrona zbiorowisk mszysto-turzycowych.
Dotyczy poz. 2
Planowane w tej pozycji działania dotyczą najcenniejszych nieleśnych siedlisk                           w Biebrzańskim Parku Narodowym - zasadowych torfowisk przepływowych o charakterze młak           i mechowisk, wymienionych w zał. 1 Dyrektywy Siedliskowej (kod 7230) oraz związanych z nimi cennych, zagrożonych wyginięciem gatunków roślin. Obecnie, z pierwotnie rozległych kompleksów alkalicznych torfowisk soligenicznych wypełniających doliny wielu rzek w Polsce północnej, zwłaszcza w krajobrazie młodoglacjalnym, największe – kilkusethektarowe ich fragmenty występują w dolinie Biebrzy, zwłaszcza w basenie górnym. Pozostałe tego typu torfowiska to w większości niewielkie, kilkuhektarowe płaty w dolinach mniejszych rzek                      w krajobrazie młodoglacjalnym (Herbich  2004).  
W przeszłości większość tego obszaru była bardzo ekstensywnie wypasana (0.1 DJP na ha) (Wassen i in. 1990). W końcu lat 70., po melioracjach doliny Kropiwnej i Sidry zaniechano użytkowania tych bardzo nisko produkcyjnych i uciążliwych dla zwierząt z powodu owadów łąk (inf. ustna od miejscowego rolnika). Obecnie wymienione wyżej siedliska w dużej mierze zarastają brzozą i wierzbami. W 1987 r. w pasie szerokości ok. 400m od brzegu doliny w głąb nie stwierdzono obecności podrostów drzew i krzewów, pojedyncze rozproszone i niskie pojawiały się w dalszej odległości. W 2004 r. brzoza omszona oraz wierzby występowały na całej szerokości doliny (warstwa krzewów w zdjęciach fitosocjologicznych zlokalizowanych w pasie 400 m od brzegu doliny pokrywała od 3 do 20% powierzchni, w dalszej odległości część brzóz tworzyła nawet warstwę drzew).  
Mimo postępującego zarastania zmiany w składzie gatunkowym siedliska nie są drastyczne  i nadal jest to cenny obiekt, także jako obszar referencyjny dla naukowców z Europy Zachodniej do prowadzenia szeroko zakrojonych badań ekohydrologicznych stanowiących podstawy do renaturalizacji ich odwodnionych dolin rzecznych. 
W 2004 r. wciąż stwierdzono tu liczną reprezentację gatunków charakterystycznych dla soligenicznych torfowisk zasadowych (związku Caricion davallianae): turzycę łuszczkowatą Carex lepidocarpa, żółtą C. flava, turzycę dwupienną C. dioica, lipiennika Loesela Liparis loeselii, kruszczyka błotnego Epipactis palustris, wełniankę szerokolistną Eriophorum latifolium, dziewięciornika błotnego Parnassia palustris, złocieńca gwiazdkowatego Campylium stellatum i skorpionowca brunatnego Scorpidium scorpioides bez zasadniczych zmian w ich ilościowości. W trakcie dotychczasowych badań na tym obszarze stwierdzono tu występowanie 15 gatunków roślin naczyniowych chronionych             w Polsce, w tym 7 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi Roślin: wełnianki delikatnej Eriophorum gracile - gatunku krytycznie zagrożonego (CR) w Polsce, 4 gatunków zagrożonych wyginięciem (EN): wełnianeczki alpejskiej Baeothryon alpinum, skalnicy torfowiskowej Saxifraga hirculus, brzozy niskiej Betula humilis i kukułki krwistej żółtawej Dactylorhiza incarnata ssp. ochroleuca; 2 narażonych na wyginięcie (VU) - lipiennika Loesela Liparis loeselii i turzycy strunowej Carex chorrdorhiza. Dwa gatunki z wyżej wymienionych - skalnica torfowiskowa i lipiennik Loesela oraz mech haczykowiec (sierpowiec) błyszczący Drepanocladus vernicossus to gatunki z Zał. II Dyrektywy Siedliskowej                 a wełnianeczka alpejska, turzyca strunowa, brzoza niska, wełnianka delikatna są gatunkami reliktowymi we florze Polski.
Niekorzystne zmiany w składzie gatunkowym zbiorowisk: w 2004 r. nie stwierdzono obecności turzycy bagiennej Carex limosa (w 1987r. obecna była we wszystkich zdjęciach), wzrost reprezentacji gatunków łąkowych z klasy Molinio-Arrhenatheretea (9 gatunków roślin naczyniowych nie podawanych w 19987r. (m.in. Poa pratensis, Valeriana officinalis, Lythrum salicaria, Myosotis palustris, Molinia caerulea, Taraxacum sp.) - występujących wprawdzie pojedynczo bądź nie zajmujących                 z reguły więcej niż 5% pokrycia. Stwierdzono obecność kępowej turzycy tunikowej Carex appropinquata, (nie podawanej w 1987r.). Warstwa mszysta jest nadal dobrze wykształcona (pokrywa od 65 do 98% powierzchni), w której nadal dominują mchy z rodzaju Drepanocladus, tym niemniej większy jest udział Calliergonella cuspidata. Ogólnie stan siedliska można ocenić jako FV/U1.
W celu zachowania siedlisk pozostających w stanie właściwym planuje się ich wykaszanie po 15 lipca z usunięciem skoszonej biomasy z łąki w ciągu dwóch tygodni bądź złożenie jej w stogi i ich wywiezienie zimą. Planuje się wykaszanie 50% powierzchni działek w danych roku a pozostałe 50% powierzchni w roku kolejnym, sprzętem nie niszczącym pokrywy glebowej. W stosunku do siedlisk zarastających planuje się w pierwszej kolejności wycięcie brzóz i wierzb a następnie ich wykaszanie z usunięciem biomasy w sposób przedstawiony wyżej. Nie jest to sposób tożsamy              z tradycyjnym sposobem użytkowania tego obszaru, jednakże dla torfowisk alkalicznych nie zaleca się innego sposobu użytkowania poza koszeniem.   
W miejscach występowania zarośli brzozy niskiej Betulo-Salicetum repentis zarastających brzoza omszoną (na powierzchni ok. 7ha) planuje się ścięcie brzóz omszonych na wysokości             50-70 cm, pozostawienie na okres kilku lat do obumarcia a następnie ich usunięcie.
Spośród 488ha, na których planowane są wymienione wyżej zabiegi jedynie 10ha to grunty Skarbu Państwa, natomiast pozostałe są własnością prywatną. Istnieje duże ryzyko nie uzyskania zgody właścicieli na realizację działań na ich gruntach. Niemal fiaskiem zakończył się projekt „Nasze gminy chronią mokradła” realizowany na tym obszarze  przez Związek Komunalny Biebrza i Park w ramach, którego wycięto jedynie brzozy i zarośla wierzbowe z powierzchni 10 ha gruntów Skarbu Państwa, bowiem na działania na pozostałym obszarze nie uzyskano zgody właścicieli gruntów. Dlatego planujemy wykup gruntów w tej części doliny w celu zapewnienia możliwości realizacji ww. zadań dla ochrony najcenniejszych siedlisk przyrodniczych w Parku przedstawiony            w poz. 5 w tab.1 w części II zał. II.
Wykup, przejęcie lub wydzierżawienie gruntów prywatnych.
Dotyczy poz. 3
 Wykup i późne koszenie dla ochrony łąk trzęślicowych Molinietum caerulae w podzespole cnidietosum na działkach o numerach: 239/1, 239/2, 238.
Łąki trzęślicowe Molinietum caerulae są siedliskami z Zał. I Dyrektywy Siedliskowej (kod 6140). Występujące na ww. działkach należą do jednych z najlepiej zachowanych w Parku (FV),                       z obecnością następujących gatunków charakterystycznych dla łąk trzęślicowych: Gentiana pneumonanthe, Succisa pratensis, Ophioglossum vulgatum i bardzo obfitym udziałem Succissela inflexa (gatunek z Polskiej Czerwonej Księgi Roślin) i Cnidium dubium – gatunku charakterystycznego dla łąk selernicowych związku Cnidion. Ponadto na działkach tych spotyka się drugi gatunek charakterystyczny dla łąk selernicowych – Viola stagnina. Wszystkie ww. gatunki z wyjątkiem Succisa pratensis są objęte w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Łąki te są własnością prywatną. Przez ostatnie lata nie były wykaszane (obserwacje własne dotyczą braku użytkowania w dwóch ostatnich latach), ale w 2008 r. zostały wykoszone w pierwszej połowie lipca. Zbyt wczesne koszenie tych łąk może stanowić zagrożenie dla występowania, późno kwitnących, ww. gatunków i ich siedlisk. 
W celu zachowania tych cennych siedlisk przyrodniczych i populacji w/w gatunków planowany jest wykup wskazanych działek na rzecz Skarbu Państwa i następnie koszenie mechaniczne po 15 września z usunięciem skoszonej biomasy lub składanie jej w stogi, które byłyby wywożone zimą. 
Wykup i późne koszenie łąk trzęślicowych występujących w mozaice z łąkami z Carex disticha na działkach o nr 410, 248 
Na ww. działkach występują jedne z najlepiej zachowanych w Parku łąki trzęślicowe (FV/U1), siedliska z Zał. I DS (kod 6140), z licznym udziałem Gentiana pneumonanthe, Succisella inflexa, Cnidium dubium, Succisa pratensis, w mozaice z łąkami z Carex disticha.  Łąki te nie były koszone od lat, o czym świadczy duży (ok. 20%) udział wierzby rokity Salix repens. Zagrożenie dla zachowania ww. siedlisk i gatunków może stanowić dalszy rozwój zakrzaczeń przy braku kontynuacji koszenia bądź koszenie zbyt wczesne czy wielokrotne, co ma miejsce na działkach sąsiadujących, gdzie ww. gatunki nie występują bądź są spotykane sporadycznie.  
W celu zachowania łąk trzęślicowych i cennych gatunków tam występujących planowany jest wykup wskazanych działek na rzecz Skarbu Państwa i następnie koszenie mechaniczne po             15 września z usunięciem skoszonej biomasy lub składanie jej w stogi, które byłyby wywożone zimą. 
Dotyczy poz. 4
Pierwszym etapem działań jest objęcie w posiadanie gruntów poprzez wykup od właścicieli lub użyczenie. Następnie podjęte zostaną aktywne działania w celu ochrony cennych gatunków flory i fauny oraz ich siedlisk na tych terenach.
Dotyczy poz. 5. 
Planowany w tej pozycji wykup gruntów ma ułatwić przystąpienie do realizacji działań ochronnych. Uzasadnienie wykupu i konieczności podjęcia działań na tym obszarze przedstawiono w poz. 2 tejże tabeli.    
Redukcja liczebności dzika.
Dotyczy poz.6
Planowane działanie uwarunkowane jest wzrastającą presją tego gatunku na będące                   w granicach Parku tereny użytkowane rolniczo. Powierzchnia zredukowana szkód w latach              2003 – 2007 wahała się w zakresie od 30,27 ha (w roku 2003) do 45,74 ha w roku 2007. W roku 2008 szkody powodowane w uprawach rolnych obejmą już ok. 95 ha powierzchni zredukowanej (ok. 400 ha powierzchni upraw). Działanie ma przede wszystkim wymiar społeczny i planowany             w celu uniknięcia konfliktów z użytkownikami gruntów. Rozmiar działania – zaplanowanego na   50 sztuk - w populacji szacowanej na ok. 480 sztuk, nie będzie zagrażał trwałości populacji.
Wsparcie ochrony wybranych gatunków ptaków.
Dotyczy poz.7
Działanie jest związane z utratą fizyczną terenu oraz degradacją funkcjonalności obszaru związanego z budową obwodnicy w Sztabinie. Stanowi realizację postanowienia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. znak DOOŚ-31d-2018/2006/kt. i jest zgodny z programem kompensacji utraconych walorów przyrodniczych na terenie obszaru NATURA 2000 PLC200001PLC „Dolina Biebrzy” i Biebrzańskiego Parku Narodowego. Kompensacja przyrodnicza ma za zadanie zapobiec zmniejszeniu się liczebności dubelta, derkacza, błotniaka stawowego, bąka, bączka, kropiatki i zielonki.
Uzasadnienie do Załącznika nr 3
I. Obszary objęte ochroną czynną
A. Ochrona czynna gatunków roślin
Dotyczy poz. 1:
Kosaciec bezlistny Iris aphylla jest gatunkiem objętym ochroną ścisłą w naszym kraju oraz narażonym na wyginięcie. W Polsce stwierdzono 8 stanowisk występowania gatunku, a w Polsce północno-wschodniej występuje najbardziej na północ wysunięty zasięg gatunku. Na terenie Parku notowane jest jedno stanowisko występowania kosaćca bezlistnego, zlokalizowane w basenie środkowym doliny Biebrzy. Biebrzańska populacja gatunku należy do jednych z największych                w Polsce, według obserwacji przeprowadzonych w 2006 roku liczy około 3000 pędów. Kosaciec bezlistny jest gatunkiem preferującym miejsca silnie nasłonecznione, gdzie może kwitnąć                     i owocować. Największym zagrożeniem dla gatunku są sukcesyjne przemiany zbiorowisk,                    w których rośnie. Niskie, luźne murawy na skutek braku użytkowania przekształcają się w bardziej zwarte i stosunkowo wysokie, a następnie zarastają krzewami i drzewami, co eliminuje ten światłolubny gatunek. W przypadku biebrzańskiego stanowiska zagrożenie stanowi intensywny rozwój trzcinnika piaskowego, który powoduje zacienienie siedliska. Istnieje tu konieczność wykonania zabiegu ręcznego wyrywania trzcinnika, w celu zwiększenia dostępu do światła.
Celem planowanych działań jest ochrona oraz utrzymanie siedliska występowania gatunku. 
Dotyczy poz. 2:
      	Obuwik pospolity Cypripedium calceolus w Polsce jest gatunkiem objętym ochroną ścisłą oraz narażonym na wyginięcie. Jest także chroniony w ramach Konwencji Berneńskiej i Dyrektywy Siedliskowej. Występuje na terenie całego kraju, zajmując siedliska prześwietlonych lasów liściastych, ciepłolubnych zarośli i muraw kserotermicznych. 
Na terenie Parku zajmuje kilkanaście stanowisk na mineralnych grądzikach basenu dolnego oraz na uroczysku Grzędy w basenie środkowym. Biebrzańska populacja tego gatunku (obserwowana od blisko 20 lat) należy do jednych z największych w Polsce i w Europie – liczy od  3 do 4 tysięcy pędów. Obecnie największym zagrożeniem są procesy sukcesji wtórnej, które prowadzą do wzrostu zacienienia stanowisk obuwika. Utrzymanie leśnych stanowisk obuwika wymaga stosowania zabiegów ochrony aktywnej – okresowego prześwietlania drzewostanów. 
Proponowane działania dotyczą stanowiska obuwika zlokalizowanego na mineralnym grądziku położonym w basenie dolnym. Występuje tu jedna z bardziej stabilnych populacji,                 z dużym udziałem osobników kwitnących, gdzie obserwowane jest odnawianie się populacji. Istnieje tu konieczność wykonania zabiegów usuwania odradzających się krzewów, w celu zwiększenia dostępu światła. 
Celem planowanych działań jest ochrona oraz utrzymanie siedliska występowania gatunku. 
Dotyczy poz. 3:
Pełnik europejski Trollius europaeus jest gatunkiem objętym w Polsce ścisłą ochroną. Występuje na rozproszonych stanowiskach w całej Polsce, z wyjątkiem wysokich położeń górskich. Na terenie Parku tworzy nieliczne i rozproszone stanowiska. We wskazanym obszarze występuje            w postaci kilku niewielkich powierzchniowo płatów zlokalizowanych wzdłuż mineralnych wyniesień w Basenie Dolnym Biebrzy. Na obszarze tym wykształciły się zbiorowiska łąkowe               z pełnikiem europejskim Polygono bistortae-Trollietum europaei, należące do jednych z najlepiej zachowanych w Parku.  
W latach 2006-2008 łąki te objęte zostały zabiegami odkrzaczania i koszenia w ramach przedsięwzięcia pt. „Ochrona cennych zbiorowisk roślinnych w Biebrzańskim Parku Narodowym”, finansowanego z NFOŚiGW. Zagrożenie dla zachowania tych siedlisk może stanowić rozwój zakrzaczeń wierzbowo-brzozowych odrastających po wycięciu, spowodowany brakiem kontynuacji koszenia. Ze względu na konieczność wyeliminowania odrastających po wycięciu zakrzaczeń, konieczna jest kontynuacja zabiegu koszenia.
Celem planowanych działań jest zachowanie tych cennych zbiorowisk łąkowych                       z pełnikiem europejskim.
B. Ochrona czynna gatunków zwierząt
Dotyczy poz.1
Wodniczka (Acrocephalus paludicola) jest najbardziej zagrożonym europejskim wędrownym ptakiem wróblowym. Została wymieniona w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt (kategoria VU – narażona na wyginięcie) i Czerwonej Liście IUCN (kategoria VU – vulnerable). Objęta jest Konwencją Berneńską (zał II) i Bońską (zał. II) oraz Dyrektywą Ptasią (zał. I). Wodniczka jest jednym z gatunków kwalifikujących dolinę Biebrzy jako międzynarodową ostoję ptaków (IBA) wg kryteriów C6 i C1. Została wybrana przez Polskę jako nasza „wizytówka”                w zjednoczonej Europie – gatunek zasługujący na szczególną ochronę. Polska podpisała również „Memorandum of Understanding” w dotyczące ochrony tego gatunku. Populacja biebrzańska jest drugą, co do wielkości na świecie i stanowi od 15 do 20% populacji światowej. Od stanu biebrzańskiej populacji w dużej mierze zależy przyszłość tego gatunku. Dlatego wodniczka jest najcenniejszym z punktu widzenia ochrony przyrody ptakiem gnieżdżącym się w Parku. Jednym             z ważniejszych zadań stojących przed Parkiem jest zachowanie stanu jej populacji przynajmniej na obecnym poziomie.
Głównym zagrożeniem dla wodniczki jest zmniejszanie się powierzchni jej siedlisk lęgowych. Z tego powodu wyginęła całkowicie z Europy Zachodniej i dużej części Europy Centralnej. Również w dolinie Biebrzy jest to najpoważniejszym problemem tego gatunku.                   Z tą różnicą, że na pozostałych obszarach zanikanie odpowiednich dla wodniczki środowisk było związane zwykle z ich odwadnianiem, a nad Biebrzą związane jest to najczęściej z przebiegającą na nich sukcesją roślinności krzewiastej, drzewiastej i ekspansją trzciny. Ochrona siedlisk wodniczki poprzez aktywne działania ma w Planie Działań na Rzecz Ochrony Wodniczki (załącznik do Memorandum) najwyższy priorytet („essential”).
Przeciwdziałanie wtórnej sukcesji roślinnej na najcenniejszych ekosystemach nieleśnych jest jednym z ważniejszych zadań, jakie stoją przed Parkiem. Realizacji tego zadania służyć mają planowane zabiegi: usunięcie drzew i krzewów oraz koszenie maszynowe. Ma to służyć polepszeniu, utrzymaniu i odtwarzaniu lęgowisk wodniczki. Obszary, które mają być objęte zabiegami, były w przeszłości użytkowane rolniczo poprzez ekstensywne koszenie ręczne. Użytkowanie to zanikło w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Z powodów finansowych                         i organizacyjnych nie ma obecnie możliwości powrotu do tradycyjnych metod tego użytkowania – koszt ręcznego wykoszenia turzycowiska jest bardzo wysoki i nawet mimo to, potencjalnych wykonawców tych prac jest zbyt mało, by można było prowadzić zabiegi na powierzchni wystarczająco dużej, by miało to istotne znaczenie dla ochrony wodniczki. Zabiegi prowadzone mają być więc w sposób zmechanizowany, z użyciem specjalistycznego sprzętu (kombajny                    o bardzo małym nacisku na grunt), minimalizującego negatywny wpływ na roślinność.                        W miejscach, gdzie nie jest możliwe przeprowadzenie odkrzaczania maszynowego, będzie ono wykonane ręcznie.
Część zabiegów będzie prowadzona w ramach projektu „Ochrona wodniczki w Polsce               i w Niemczech” współfinansowanego przez fundusz LIFE-Nature (kod projektu LIFE05 NAT/PL/000101).W tym projekcie Park jest partnerem beneficjenta projektu – Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków (OTOP). Oprócz zabiegów ochronnych projekt przewiduje również wykup gruntów, działania edukacyjne, monitoring i prace badawcze. Głównym celem tego projektu jest stabilizacja i zwiększenie liczebności populacji wodniczki, a jednym z dodatkowych ma być stworzenie modelu siedliska optymalnego wodniczki oraz opisu „dobrych praktyk dla ochrony wodniczki”, czyli zbioru zasad, opisów działań, najkorzystniejszych dla ochrony wodniczki.
Dotyczy poz.2
Cietrzew jest w Polsce bardzo nielicznym gatunkiem lęgowym i wciąż szybko zmniejsza on swoją liczebność oraz zasięg występowania. Podobna sytuacja, choć w różnej skali występuje               w większości europejskich krajów. Cietrzew został wymieniony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt (kategoria EN – silnie zagrożony) i załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Jego Europejski Status Zagrożenia (EU25 Threat Status) to „Declining” (Zmniejszający Liczebność), a statut SPEC (Species of European Conservation Concern) to „3” (Gatunek nie skoncentrowany w Europie              z niekorzystnym stanem zachowania). Cietrzew jest jednym z gatunków kwalifikujących dolinę Biebrzy jako międzynarodową ostoję ptaków (IBA) wg kryterium C6.
Silny spadek liczebności tego gatunku następuje także na obszarze Parku. Największy odnotowano w Basenie Dolnym doliny Biebrzy - w drugiej połowie lat sześćdziesiątych tokowało tam od 100 do 140 kogutów, w roku 2003 tylko 20. Po pierwszej pełnej inwentaryzacji w latach 1989-1992 liczbę cietrzewi w dolinie Biebrzy oszacowano na 250 samców. W roku 2000 było ich już tylko 92. Potem, po okresie krótkiego wzrostu (ok. 140 tokujących samców w 2003 r.), liczebność zaczęła spadać ponownie – w 2007 liczbę tokujących samców oszacowano na 105. Pomimo tego spadku, populacja biebrzańska wciąż pozostaje jedną z najważniejszych populacji cietrzewia w Polsce.
W warunkach Parku najważniejszymi zagrożeniami dla trwałości populacji cietrzewia                w dolinie Biebrzy są: zarastanie miejsc rozrodu i aren tokowych  w skutek zaprzestania ich rolniczego użytkowania oraz presja drapieżnych ssaków, zwłaszcza lisa i jenota. Oba te zagrożenia zostały wymienione w „Krajowym Programie Ochrony Cietrzewia” (Ministerstwo Środowiska 2001).
W celu ochrony cietrzewia w Parku planuje się redukcję populacji lisa oraz kształtowanie siedlisk odpowiednich dla rozrodu tego gatunku. Redukcja liczebności drapieżników ma przyjąć formę odstrzałów. Kształtowanie siedlisk polegać ma na wykaszaniu miejsc tokowania cietrzewi (utrzymywanie i poszerzanie aren tokowych) oraz odkrzaczaniu bądź przerzedzaniu zakrzaczeń             i zadrzewień na granicy z terenami otwartymi (polepszanie i zwiększanie powierzchni biotopów gniazdowych. Ma to przeciwdziałać powstawaniu ostrej granicy łąka/ las lub zwarte zakrzaczenia, kształtować i poszerzać strefę ekotonu pomiędzy tymi biotopami. Redukcja liczebności drapieżników i przeciwdziałanie uproszczeniu struktury przestrzennej biotopu zalecane jest                w „Krajowym Programie Ochrony Cietrzewia”. Obszary, które mają być objęte zabiegami ochronnymi typu odkrzaczanie i koszenie, były w przeszłości użytkowane rolniczo poprzez ekstensywne koszenie ręczne. Użytkowanie to zanikło w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat.                 Z powodów finansowych i organizacyjnych nie ma obecnie możliwości powrotu do tradycyjnych metod tego użytkowania – koszt ręcznego wykoszenia turzycowiska jest bardzo wysoki i nawet mimo to, potencjalnych wykonawców tych prac jest zbyt mało, by można było prowadzić zabiegi na powierzchni wystarczająco dużej, by miało to istotne znaczenie dla ochrony cietrzewia. Zabiegi prowadzone mają być więc w sposób zmechanizowany, z użyciem sprzętu minimalizującego negatywny wpływ na roślinność. W miejscach, gdzie nie jest możliwe przeprowadzenie odkrzaczania maszynowego, będzie ono wykonane ręcznie.
Dotyczy poz.3
Kotlina Biebrzańska jest jedyną krajową ostoją lęgową orlika grubodziobego. Gniazduje tu od 13 do 15 par tego najrzadszego europejskiego, zagrożonego wymarciem w skali globu orła. Wyjątkowe uwarunkowania przyrodnicze, jakimi charakteryzują się Bagna Biebrzańskie, niespotykane obecnie w żadnej innej części Polski, stwarzają dla tego mocno wyspecjalizowanego gatunku (zasiedlającego rozległe, bagienne doliny rzeczne) dogodne warunki do gniazdowania. Populacja biebrzańska orlika grubodziobego występuje na skraju zasięgu tego gatunku (jest najbardziej wysunięta na zachód).
Kotlina Biebrzańska jest jedynym miejscem w Polsce, na którym odnotowano ewidentny spadek liczebności orlika krzykliwego. Wiąże się on głównie z zarastaniem żerowisk. Na terenach przylegających do Parku, gdzie łąki są wciąż koszone, jego liczebność jest stabilna. W ciągu ostatnich 15 lat na obszarze 8 obwodów ochronnych Biebrzańskiego Parku Narodowego liczba par lęgowych orlików krzykliwych drastycznie zmniejszyła się – z 33-34 par lęgowych w latach        1991-1992 (Maciorowski 1993, dane niepublikowane) do zaledwie 17-19 par w latach 2000-2005. Szczególnie niepokojące są zmiany liczebności w ciągu ostatniej dekady. Wyraźny spadek liczebności zanotowano w kompleksie Brzezin Kapickich. W ciągu dziewięciu lat (1991-1999) liczba par zmniejszyła się z 8 do 3-4 par. Podobny spadek w tym czasie zanotowano, również               w innych kompleksach leśnych Biebrzańskiego Parku Narodowego: w Brzezinach Ciszewskich           z 3 do 1-2 par, w rezerwacie Grzędy z 4 do 2 par.

Status ochronny orlików:
Lp.	Gatunek	A.	B.	C.	D.	E.	F	G	
1.		Orlik krzykliwy	2	De	LC	X	X		C6	
2.		Orlik grubodzioby	1	E	CR	X	X	VU	C1, C6	

A. Europejskie gatunki szczególnej troski – SPEC (Species of European Conservation Concern): 1 - Gatunek zagrożony wyginięciem w skali całego świata; 2 - Gatunek skoncentrowany w Europie, z niekorzystnym stanem zachowania.
B. Europejski Status Zagrożenia (EU25 Threat Status): De – Zmniejszający Liczebność (Declining), E – Zagrożony (Endangered).
C. Polska Czerwona Księga Zwierząt: CR – skrajnie zagrożone; LC –najmniejszej troski.
D. Gatunki ściśle chronione w Polsce.
E. Gatunki wymienione w załączniku I Dyrektywy Ptasiej Unii Europejskiej (79/409/EWG).
F. Czerwona Lista IUCN 2000: VU – Narażony (Vulnerable).
G. Kryterium, pod jakim gatunek kwalifikuje dolinę Biebrzy jako międzynarodową ostoję ptaków (IBA)

Jednym z zagrożeń dla tych gatunków jest brak miejsc do założenia gniazda. Drzewa                w bagiennych lasach w dolinie Biebrzy, nie osiągają zwykle zbyt dużych rozmiarów i nie są odpowiednie do utrzymania dużego gniazda. Dotyczy to zwłaszcza niższych klas wiekowych lasów. Powoduje to, że ptaki często nie budują gniazd, bądź budują je na drzewach nie mogących utrzymać tego typu konstrukcji, co z kolei jest przyczyną zmniejszenia sukcesu lęgowego, gdyż takie gniazda mogą spaść w trakcie wysiadywania jaj bądź odchowu piskląt. Budowa sztucznych platform gniazdowych, zwłaszcza w drzewostanach młodszych klas wieku, w otoczeniu typowych dla tych orłów rozległych, bagiennych obszarów turzycowisk, stworzy  dodatkowe możliwości zasiedlenia nowych stanowisk i przyczyni się do zwiększenia sukcesu lęgowego, a więc i wzrostu liczebności orlików krzykliwego i grubodziobego.
Niezwykle ważna dla sukcesu lęgowego jest obecność łowisk – otwartych terenów bagiennych w pobliżu miejsc ich gniazdowania. Dotyczy to zwłaszcza orlików - oba gatunki żywią się głównie drobnymi gryzoniami i płazami, na które polują z „zasiadki” na bagiennych łąkach. Proces sukcesji powodujący zarastanie żerowisk wpływa w końcowym efekcie na reprodukcję gatunku. Młode wychowywane są częściej u par, które zbudowały swoje gniazda przy koszonych łąkach, a dorosłe ptaki w sezonie lęgowym żerują głównie na terenach otwartych o takim właśnie charakterze. Dlatego w ramach ochrony tych gatunków planuje się prowadzenie zabiegów ochronnych w postaci odkrzaczania i koszenia maszynowego. Obszary, które mają być objęte zabiegami, były w przeszłości użytkowane rolniczo poprzez ekstensywne koszenie ręczne. Użytkowanie to zanikło w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Z powodów finansowych                         i organizacyjnych nie ma obecnie możliwości powrotu do tradycyjnych metod tego użytkowania – koszt ręcznego wykoszenia turzycowiska jest bardzo wysoki i nawet mimo to, potencjalnych wykonawców tych prac jest zbyt mało, by można było prowadzić zabiegi na powierzchni wystarczająco dużej, by miało to istotne znaczenie dla ochrony orlików. Zabiegi prowadzone mają być więc w sposób zmechanizowany, z użyciem sprzętu minimalizującego negatywny wpływ na roślinność. W miejscach, gdzie nie jest możliwe przeprowadzenie odkrzaczania maszynowego, będzie ono wykonane ręcznie.
Orlik grubodzioby wymaga do gniazdowania i żerowania silnie podmokniętych siedlisk. Dlatego wszelkie działania podnoszące poziom wód w dolinie Biebrzy są korzystne dla tego gatunku.
Dotyczy poz. 4
Lęgowe populacje ptaków z rzędu siewkowych są jednym z głównych walorów awifauny Parku. Są one zagrożone w wyniku oddziaływania niekorzystnych czynników, przede wszystkim utraty siedlisk oraz drapieżnictwa. Szczególnie groźne wydaje się być tu drapieżnictwo gatunków introdukowanych, stanowiących obcy element w lokalnych zoocenozach. Na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego takim gatunkiem drapieżnika, oddziaływującym znacząco na populacje ptaków siewkowych w sąsiedztwie rzek i większych cieków wodnych jest norka amerykańska. Negatywny wpływ norki amerykańskiej na sukces lęgowy ptaków siewkowych nad Biebrzą wykazały dotychczasowe prace badawcze, m. in.: M. Skierczyński „Wpływ redukcji liczebności norki amerykańskiej (Mustela vison) na sukces lęgowy ptaków siewkowych (Charadriiformes) gniazdujących w dolinie Biebrzy w okolicy Brzostowa” (2006) oraz                      P. Świętochowski „Wpływ redukcji liczebności norki amerykańskiej na sukces lęgowy ptaków wodno-błotnych gniazdujących w dolinie Biebrzy w okolicy Brzostowa” (2007 – 2008). Wyniki wymienionych prac zawierają zalecenie corocznej eliminacji ze środowiska norek amerykańskich           w okresie jesienno-zimowo-wiosennym.
Usuwanie norki amerykańskiej planuje się realizować m.in. we współpracy z Zakładem Badania Ssaków w Białowieży w ramach projektu badawczego pt. „Ekologiczne i genetyczne podstawy kontroli liczebności norki amerykańskiej: reakcja populacji inwazyjnego gatunku drapieżnika na redukcję jego liczebności”. Celem tego projektu jest długoterminowa ocena skuteczności zabiegów ograniczania liczebności populacji norki amerykańskiej na terenach                  o szczególnej wartości przyrodniczej.
Redukcja liczebności norki amerykańskiej wpłynie korzystnie na sukces lęgowy większości gatunków gniazdujących na ziemi na obszarze objętym działaniem. Dotyczy to zwłaszcza gatunków wymienionych w poniższej tabeli (wraz z ich statusem ochronnym):

Lp.	Gatunek	A.	B.	C.	D.	E.	
1.		Czajka	2	Vu		X		
2.		Batalion	2	Vu	EN	X	X	
3.		Kszyk	3	De		X		
4.		Rycyk	2	Vu		X		
5.		Kulik wielki	2	De	VU	X		
6.		Krwawodziób	2	De		X		
7.		Rybitwa białoskrzydła	-	Se	NT	X		

A. Europejskie gatunki szczególnej troski – SPEC (Species of European Conservation Concern): 2 - Gatunek skoncentrowany w Europie, z niekorzystnym stanem zachowania; 3 - Gatunek nie skoncentrowany w Europie, z niekorzystnym stanem zachowania.
B. Europejski Status Zagrożenia (EU25 Threat Status):
Vu – Narażony (Vulnerable); De – Zmniejszający Liczebność (Declining), Se – Bezpieczny (Secure).
C. Polska Czerwona Księga Zwierząt: VU - narażone na wyginięcie, EN – silnie zagrożone, NT - niższego ryzyka, lecz bliskie zagrożenia.
D. Gatunki ściśle chronione w Polsce.
E. Gatunki wymienione w załączniku I Dyrektywy Ptasiej Unii Europejskiej (79/409/EWG).

Biebrzańskie populacje wszystkich wymienionych powyżej gatunków są największymi lub jednymi z największych w Polsce i mają kluczowe znaczenie dla zachowania populacji krajowych. 
Jednocześnie, planowane w ramach zadań dotyczących ochrony ekosystemów nieleśnych zabiegi odkrzaczania, wykaszania i wypasu, będą służyły ptakom siewkowym poprzez utrzymywanie, polepszanie i odtwarzanie ich siedlisk lęgowych.
Dotyczy poz. 5
W Polsce orzeł przedni jest skrajnie nielicznym, silnie zagrożonym wyginięciem gatunkiem lęgowym. Został on wymieniony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt (kategoria EN – silnie zagrożony) i załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Jego Europejski Status Zagrożenia (EU25 Threat Status) to „Rare” (Rzadki), a satut SPEC (Species of European Conservation Concern) to „3” (Gatunek nie skoncentrowany w Europie z niekorzystnym stanem zachowania). Obecnie liczebność jego populacji w Polsce nie przekracza 30-35 par. Wszystkie jego znane stanowiska lęgowe występują wyłącznie w górach (na obszarze polskiej części Karpat). Od co najmniej kilkunastu lat brak jest stwierdzeń lęgów orła przedniego na niżu. Jeszcze na początku lat 90-tych gatunek ten gnieździł się na obszarze środkowego basenu Biebrzy. Prawdopodobnie jednak,               co najmniej jeden dorosły ptak został zabity i od tego czasu nie stwierdzono tu lęgów tego orła. Kotlina Biebrzańska jest ważnym szlakiem migracyjnym młodocianych orłów przednich na wschód Europy. Regularnie obserwowane są na obszarze Kotliny migrujące młodociane ptaki, rzadziej dorosłe osobniki. Zimowe dokarmianie pozwoli zatrzymać orły przez dłuższy czas w obszarze dawnych lęgowisk gatunku i stworzy im niezwykle dogodne warunki do gniazdowania.
Dokarmianie będzie trwało od listopada do końca marca lub połowy kwietnia każdego roku. Termin zakończenia dokarmiania uzależniony będzie od warunków atmosferycznych panujących w danym roku (w przypadku długiego utrzymywania się niskich temperatur oraz pokrywy śnieżnej dokarmianie będzie trwało do 15 kwietnia).
Dodatkowym czynnikiem stymulującym do rozrodu przebywające w dolinie Biebrzy orły przednie powinna być obecność sztucznych platform gniazdowych zbudowanych w odpowiednich dla tego gatunku drzewostanach.
Dotyczy poz.6
Bocian czarny (Ciconia nigra) jest w Polsce nielicznym gatunkiem lęgowym. Został on wymieniony w załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Jego Europejski Status Zagrożenia (EU25 Threat Status) to „Rare” (Rzadki), a statut SPEC (Species of European Conservation Concern) to „2” (Gatunek skoncentrowany w Europie z niekorzystnym stanem zachowania). Wielkość jego populacji w Polsce ocenia się na 1100 – 1200 par lęgowych. Liczebność tego gatunku                         w Biebrzańskim Parku Narodowym w latach 2002-2007 wynosiła 14-16 par lęgowych i była niższa od stanu z początku lat 90-tych. Bocian czarny jest jednym z gatunków kwalifikujących dolinę Biebrzy jako międzynarodową ostoję ptaków (IBA) wg kryterium C6.
Ten do niedawna bardzo rzadki gatunek w ostatnim dwudziestoleciu wyraźnie zwiększył swoją liczebność w Europie częściowo przystosowując się do zmian wprowadzanych przez człowieka oraz coraz lepiej znosząc bliskość jego siedzib. Niewątpliwie do okresowego wzrostu populacji przyczyniła się też wprowadzona ochrona strefowa zabezpieczająca gniazda                            i drzewostany lęgowe.
Mimo wielu pozytywnych zmian przystosowawczych gatunek ten szczególnie dotkliwie odczuwa okresowy niedobór wody w środowisku naturalnym – efektem tego zjawiska jest znacznie utrudniony dostęp do pokarmu (pokarm bociana czarnego to przede wszystkim małe ryby, płazy            i ich kijanki, owady, ślimaki, gady i małe gryzonie).
W tzw. „suche lata” gatunek ten odznacza się bardzo niskim sukcesem lęgowym – znane            są z doliny Biebrzy pary, które przez 6-8 kolejnych lat nie wyprowadziły lęgu oraz liczne przypadki opuszczenia rewirów gniazdowych, np. w Parku ptaki opuściły zajmowane przez wiele lat rewiry           w obwodach ochronnych Brzeziny i Ciszewo. Istotne wydaje się posiadanie gniazda zapasowego           w pobliżu obecnie użytkowanego, gdyż często zdarzają się przypadki zniszczenia gniazda wskutek obłamania konaru, na którym było ono umieszczone, przewrócenia drzewa gniazdowego (wiatrowały) lub zajęcia gniazda przez kunę leśną – niektóre pary bardzo niechętnie i długo odbudowują swoje gniazdo (znany jest z O.O.Kapice przypadek zajmowania przez 8 lat stanowiska bez odbudowania gniazda).
Planowana budowa sztucznych platform gniazdowych może więc mieć znaczący, korzystny wpływ na liczbę gniazdujących par ptaków i ich sukces lęgowy. Również bardzo istotne powinno być zwiększenie uwilgotnienia siedliska, które planuje się wykonać poprzez budowę 6 progów piętrzących i 1 jazu.
Dotyczy poz. 7
Konik polski to gatunek, który bytował w przeszłości na obszarze całego kraju również na terenie obecnego Parku. Funkcjonowanie hodowli na obszarze 190 ha przybliża omawianą rasę do warunków bytowania, w jakich egzystowały tarpany leśne, będące niewątpliwymi protoplastami koników polskich. Prowadzenie zachowawczej hodowli konika polskiego ma na celu:
-	kultywowanie cennych biologicznie właściwości omawianej rasy: wyjątkowe zdrowie, płodność, niewybredność, odporność na warunki bytowania, duża dzielność użytkowa ,
-	dbałość o zachowanie swoistych form behawioralnych egzystencji koników utrzymywanych w warunkach bezstajennych

II. Obszary objęte ochroną krajobrazową
A. Ochrona czynna gatunków roślin
Dotyczy poz. 1.
Proponowane działania dotyczą stanowiska obuwika pospolitego Cypripedium calceolus zlokalizowanego na mineralnym wyniesieniu w basenie dolnym Biebrzy, w rejonie uroczyska „Pogorzały”. Obszar ten zajęty jest przez zbiorowisko leśne o charakterze grądowym i stanowi własność prywatną. Wykształciła się tutaj jedna z większych i bardziej stabilnych populacji obuwika, spotykanych w dolinie Biebrzy. Istotne zagrożenie dla zachowania siedliska występującej tu populacji obuwika stanowi niekontrolowany wyręb drzew prowadzony przez prywatnych właścicieli gruntów. Niejednokrotnie zrywka drewna wykonywana jest latem w okresie wegetacji, powodując mechaniczne niszczenie stanowisk występowania gatunku. Istnieje więc na tym obszarze konieczność kontroli sposobu i terminu wyrębu drzew na gruntach prywatnych, w tym wprowadzenie zakazu pozyskiwania drzew (szczególnie zrywki) w okresie wegetacji.
Celem planowanych działań jest ochrona oraz utrzymanie siedliska występowania gatunku. 
Dotyczy poz. 2
Podczas badania glonów w przydrożnych rowach wzdłuż Carskiej Drogi, prowadzonego                w latach 90. XX w., zidentyfikowano 127 taksonów, w tym 4 nowe dla nauki taksony zielenic (Oedogonium excitans, O. alternans var. brevicellulare, O. viaticum, Bulbochaete obliqua var. subreticula);                      11 innych gatunków zielenic i 2 gatunki złotowiciowców po raz pierwszy znalezionych w Polsce; kilka rzadkich w Polsce gatunków, notowanych tylko z nielicznych, rozproszonych stanowisk; ponadto kilka gatunków, które mają tu południową granicę swojego zasięgu. Zidentyfikowano                 je w płytkich, zwykle przez kilka miesięcy wypełnionych wodą rowach, których brzegi porastają olsze, topole i wierzby zacieniając siedliska glonów, zwłaszcza w lecie. W celu poprawy warunków bytowania występujących w nich glonów prowadzące te badania H. Szymańska i H. Werblan-Jakubiec postulowały zmniejszenie zacienienia tych rowów do 50% obecnego zwarcia drzew                 i krzewów porastających ich brzegi poprzez usunięcie części z nich.
B. Ochrona czynna gatunków zwierząt
Dotyczy poz.1
Planowane działanie (redukcja liczebności dzika) uwarunkowane jest wzrastającą presją tego gatunku na będące w granicach Parku tereny użytkowane rolniczo. Powierzchnia zredukowana szkód w latach 2003 – 2007 wahała się w zakresie od 30,27 ha (w roku 2003) do 45,74 ha w roku 2007. W roku 2008 szkody powodowane w uprawach rolnych obejmą już ok. 95 ha powierzchni zredukowanej (ok. 400 ha powierzchni upraw). Działanie ma przede wszystkim wymiar społeczny    i planowany w celu uniknięcia konfliktów z użytkownikami gruntów. Rozmiar działania – zaplanowanego na 50 sztuk - w populacji szacowanej na ok. 480 sztuk, nie będzie zagrażał trwałości populacji.
Dotyczy poz. 2
Lęgowe populacje ptaków z rzędu siewkowych są jednym z głównych walorów awifauny Biebrzańskiego Parku Narodowego. Są one zagrożone w wyniku oddziaływania niekorzystnych czynników, przede wszystkim utraty siedlisk oraz drapieżnictwa. Szczególnie groźne wydaje się być tu drapieżnictwo gatunków introdukowanych, stanowiących obcy element w lokalnych zoocenozach. Na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego takim gatunkiem drapieżnika, oddziaływującym znacząco na populacje ptaków siewkowych w sąsiedztwie rzek i większych cieków wodnych jest norka amerykańska. Negatywny wpływ norki amerykańskiej na sukces lęgowy ptaków siewkowych nad Biebrzą wykazały dotychczasowe prace badawcze, m. in.: M. Skierczyński „Wpływ redukcji liczebności norki amerykańskiej (Mustela vison) na sukces lęgowy ptaków siewkowych (Charadriiformes) gniazdujących w dolinie Biebrzy w okolicy Brzostowa” (2006) oraz P. Świętochowski „Wpływ redukcji liczebności norki amerykańskiej na sukces lęgowy ptaków wodno-błotnych gniazdujących w dolinie Biebrzy w okolicy Brzostowa” (2007 – 2008). Wyniki wymienionych prac zawierają zalecenie corocznej eliminacji ze środowiska norek amerykańskich          w okresie jesienno-zimowo-wiosennym.
Usuwanie norki amerykańskiej planuje się realizować m.in. we współpracy z Zakładem Badania Ssaków w Białowieży w ramach projektu badawczego pt. „Ekologiczne i genetyczne podstawy kontroli liczebności norki amerykańskiej: reakcja populacji inwazyjnego gatunku drapieżnika na redukcję jego liczebności”. Celem tego projektu jest długoterminowa ocena skuteczności zabiegów ograniczania liczebności populacji norki amerykańskiej na terenach                       o szczególnej wartości przyrodniczej.
Dotyczy poz.3
W związku z budową obwodnicy Sztabina w ciągu drogi ekspresowej nr 8, decyzją Wojewody Podlaskiego z dnia 11 kwietnia 2007 r nr ŚR.I.EP.66131/3/07, obowiązek wykonania kompensacji przyrodniczej nałożono na Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Białymstoku, z tytułu negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na gatunki ptaków stanowiące przedmiot ochrony obszaru NATURA 2000 w Dolinie Biebrzy.
Ustalone w ramach kompensacji działania zostały zlokalizowane na terenie Parku. Obejmują odkrzaczenie i wykoszenie łąk położonych wzdłuż grobli biegnącej przy leśniczówce Barwik, remont drogi, w celu umożliwienia dojazdu do tych łąk oraz budowę oczka wodnego, które zlokalizowano poza Parkiem. Kompensacja ma na celu poprawę stanu oraz renaturyzację siedlisk cennych gatunków.
W celu zapewnienia trwałej ochrony procesów pewne obszary wyłącza się z jakiejkolwiek działalności. Są to obszary o najmniej widocznej ingerencji człowieka. W przypadku kompleksu Czerwone Bagno o ponad 80 letniej historii ochrony. Wyodrębnione obszary obejmują znaczne powierzchnie, położone są zwykle w miejscach trudnodostępnych, co może sprzyjać ich ochronie. Dobrano je tak by zapewnić reprezentatywność różnorodność siedlisk. Zachodzące tam zmiany wynikać będą z spontanicznym sił przyrody co stwarza możliwość wykorzystania ich jako obszarów referencyjnych do porównywania z procesami zachodzącymi na obszarach poddanych ingerencji człowieka. 
Obszary ochrony czynnej są obszarami Skarbu Państwa w zarządzie Biebrzańskiego Parku, na których w większości wskazane byłyby pewne działania wpierane przez człowieka. Część obszaru to tereny, na których nie planuje się żadnych działań aktywnych pozostawiając pole spontanicznym siłom przyrody. Nie objęto tych obszarów ochroną ścisłą, ze względu na niewielki obszar pojedynczych fragmentów występujących w mozaice z gruntami prywatnymi lub tak, jak           w przypadku koryta i starorzeczy Biebrzy, ze względu na trudny do skontrolowania ruch turystyczny oraz oddziaływanie wędkarzy. 
Obszary ochrony krajobrazowej to grunty przeważnie pozostające poza zarządem Parku. Wiele niewielkich obszarów Skarbu Państwa w zarządzie Parku również znalazło się w tej kategorii, jeśli znajdują się wśród gruntów innej własności.
Do tej kategorii włączono również grunty parkowe pod osadami służbowymi oraz z nimi związane grunty uprawne. 
	Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody w planie ochrony parku narodowego, a do czasu jego sporządzenia - w zadaniach ochronnych ustala się miejsca, które mogą być udostępniane, oraz maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach. Na tej podstawie określono miejsca udostępniane do celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych oraz połowu ryb.
Zróżnicowanie liczby osób mogących przebywać w danym miejscu, w celach naukowych wynika z wartości przyrodniczej danego obszaru i sposobu ochrony. Dlatego w strefie ochrony ścisłej będzie mogło przebywać do 10 osób. W strefie ochrony czynnej będzie mogło przebywać do 20 osób, a w strefie ochrony krajobrazowej nawet do 30 osób w sytuacjach np. monitoringu dużych ssaków metodą próbnych pędzeń lub cenzusu wodniczki metodą przejścia danej powierzchni przez grupę osób liczących.
Do celów edukacyjnych udostępnianych będzie 13 ścieżek przyrodniczych. Przewidziano dwie nowe ścieżki, jedna na odcinku szlaku turystycznego w basenie górnym, druga poprzez pozostawienie odcinka 1,4 km ze zlikwidowanego szlaku turystycznego. Różna liczba osób mogących przebywać na ścieżkach w danym miejscu wynika z długości tych ścieżek.
Do celów turystycznych udostępnianych będzie 11 szlaków pieszych, 4 szlaki rowerowe,      8 szlaków wodnych, 1 szlak konny oraz 7 pół namiotowych. Liczba szlaków i miejsc udostępnianych turystycznie nie zmienia się w stosunku do poprzednich zadań ochronnych.
Różna liczba osób mogących przebywać w celu amatorskiego połowu ryb na danych odcinkach rzek wynika z długości tych odcinków. Ogólną zasadą udostępniania do wędkowania           w Parku jest posiadanie przez wędkującego Karty wędkarskiej oraz wykupienie licencji na połów ryb: dziennej, dwutygodniowej lub rocznej wraz z obowiązkiem wypełniania załączonego Rejestru połowu ryb. Amatorski połów ryb odbywa się na podstawie zarządzenia Dyrektora Parku,             w sprawie zasad amatorskiego połowu ryb w wodach Parku.
              Realizacja zadań ochronnych określonych w załącznikach do niniejszego zarządzenia może być dostosowana do konieczności usuwania negatywnych skutków zjawisk żywiołowych           w Parku narodowym. Poszczególne zadania ochronne realizowane będą przez miejscową ludność, co przyczyni się do ograniczenia lokalnego bezrobocia. 
              Wejście w życiu zarządzenia nie spowoduje dodatkowych skutków finansowych dla budżetu Państwa oraz nie będzie miało bezpośredniego wpływu na budżety lokalnych samorządów. W sposób pośredni będzie miało natomiast wpływ na promocję gmin, na obszarze, których Park narodowy został utworzony, powodując zwiększenie ruchu turystycznego,                      a tym samym dodatkowe dochody ze świadczonych usług turystycznych. 
              Zapisy w projekcie zarządzania nie mają wpływu na konkurencyjność wewnętrzną                i zewnętrzną gospodarki, jak również na sytuację i rozwój regionalny. 
              Zagadnienia regulowane przedmiotowym zarządzeniem nie mają odzwierciedlenia              w prawodawstwie Unii Europejskiej, a więc zarządzenie to nie podlega ocenie, co do jego zgodności z prawem UE. 
	Do zarządzenia w ramach uzgodnień wewnętrznych wniesiono uwagi, które zostały uwzględnione.